Prozopagnozja (ślepota twarzy)
Definicja
Prozopagnozja to niezdolność do rozpoznawania lub rozróżniania twarzy. Występuje częściej u osób z afantazją i może być wrodzona albo nabyta w wyniku uszkodzenia mózgu. Osoby dotknięte tym zjawiskiem rozpoznają znajomych po głosie, sposobie chodzenia lub ubraniu, a nie po twarzy.
Szczegółowe wyjaśnienie
Prozopagnozja, nazywana także ślepotą twarzy, oznacza trudność lub niezdolność rozpoznawania i rozróżniania twarzy, mimo że samo widzenie pozostaje nienaruszone. Osoby dotknięte tym zjawiskiem często rozpoznają znajome osoby po głosie, sposobie chodzenia lub ubraniu, a nie po twarzy. Forma rozwojowa dotyczy około 2% populacji. Badania wykazują ponadprzeciętne nakładanie się z afantazją: wiele osób z afantazją ma również trudności z wyobrażaniem sobie lub rozpoznawaniem twarzy. Centralne znaczenie dla rozpoznawania twarzy ma obszar wrzecionowaty twarzy (fusiform face area, FFA) w płacie skroniowym. W prozopagnozji obszar ten jest często niedostatecznie aktywny lub nieprawidłowo połączony. Połączenie afantazji i prozopagnozji może utrudniać sytuacje społeczne, ponieważ twarzy nie można ani dobrze zapamiętać, ani sobie wyobrazić. Wiele osób rozwija jednak skuteczne strategie kompensacyjne, takie jak zapamiętywanie charakterystycznych cech wyglądu, fryzur czy kontekstu spotkania.
Słowa kluczowe
Zasoby zewnętrzne
Pojęcia pokrewne
Afantazja to niezdolność do świadomego tworzenia obrazów mentalnych. Osoby z afantazją nie potrafią zwizualizować twarzy, miejsc ani przedmiotów przed okiem umysłu, chociaż potrafią je rozpoznawać i szczegółowo opisywać. Termin wprowadził w 2015 roku brytyjski neurolog Adam Zeman, a zjawisko dotyczy około 2–5% populacji.
Dowiedz się więcejKora wzrokowa to obszar kory mózgowej odpowiedzialny za przetwarzanie informacji wzrokowych. Znajduje się w tylnej części głowy, w płacie potylicznym, i odpowiada zarówno za widzenie, jak i za wyobraźnię wzrokową. U osób z afantazją jej aktywacja podczas wizualizacji jest wyraźnie obniżona.
Dowiedz się więcejObrazy mentalne to wewnętrzne reprezentacje wzrokowe powstające bez udziału bodźców zewnętrznych. Umożliwiają zobaczenie przedmiotów, scen lub osób przed okiem umysłu, na przykład podczas wspominania, śnienia czy planowania. Ich żywość różni się znacząco między ludźmi — od fotorealistycznych wyobrażeń po całkowity brak obrazów.
Dowiedz się więcejCzy masz afantazję?
Wykonaj nasz test VST-16 i sprawdź, gdzie znajdujesz się na spektrum wizualizacji.
Wykonaj test VST-16