SDAM (Severely Deficient Autobiographical Memory)
Definicja
SDAM to zaburzenie pamięci, w którym epizodyczne wspomnienia autobiograficzne są poważnie ograniczone. Osoby dotknięte tym zjawiskiem nie potrafią mentalnie powrócić do przeszłych doświadczeń, chociaż wiedza faktograficzna pozostaje zachowana. SDAM często współwystępuje z afantazją, ale oba zjawiska są od siebie niezależne i odrębne.
Szczegółowe wyjaśnienie
Severely Deficient Autobiographical Memory (SDAM) oznacza specyficzne upośledzenie pamięci epizodycznej dotyczącej osobistych doświadczeń. Osoby z SDAM nie potrafią żywo wspominać własnych przeżyć; wiedzą, co się wydarzyło, ale nie mogą tego mentalnie „przeżyć na nowo”. SDAM często nakłada się na afantazję, ponieważ oba zjawiska upośledzają zdolność do mentalnych podróży w czasie. Około 80% osób z SDAM ma również afantazję. Mimo to są to odrębne zjawiska: nie wszyscy afantastycy mają SDAM i odwrotnie. SDAM badał Brian Levine z Uniwersytetu w Toronto. Osoby dotknięte tym zjawiskiem mają zwykle nienaruszoną pamięć faktograficzną i semantyczną. Wpływ na codzienne życie bywa różny; wielu kompensuje braki za pomocą fotografii, dzienników i zewnętrznych pomocy pamięciowych. Dla części osób sama świadomość, że ich sposób pamiętania ma nazwę i dotyczy także innych ludzi, przynosi ulgę i znacząco ułatwia akceptację własnego funkcjonowania.
Słowa kluczowe
Zasoby zewnętrzne
Pojęcia pokrewne
Afantazja to niezdolność do świadomego tworzenia obrazów mentalnych. Osoby z afantazją nie potrafią zwizualizować twarzy, miejsc ani przedmiotów przed okiem umysłu, chociaż potrafią je rozpoznawać i szczegółowo opisywać. Termin wprowadził w 2015 roku brytyjski neurolog Adam Zeman, a zjawisko dotyczy około 2–5% populacji.
Dowiedz się więcejPamięć epizodyczna przechowuje autobiograficzne wspomnienia osobistych doświadczeń wraz z kontekstem przestrzennym, czasowym i emocjonalnym. Umożliwia „mentalne podróże w czasie” do własnej przeszłości. U osób z afantazją wspomnienia epizodyczne bywają mniej żywe i mniej nasycone emocjonalnie niż u pozostałych ludzi.
Dowiedz się więcejSieć stanu spoczynkowego (Default Mode Network, DMN) to sieć obszarów mózgu aktywnych podczas marzeń na jawie, autorefleksji i mentalnych podróży w czasie. U osób z afantazją wykazuje zmienione wzorce aktywacji oraz osłabioną łączność z obszarami wzrokowymi, co potwierdzają współczesne badania neuroobrazowe.
Dowiedz się więcejCzy masz afantazję?
Wykonaj nasz test VST-16 i sprawdź, gdzie znajdujesz się na spektrum wizualizacji.
Wykonaj test VST-16