Anauralia

Czy potrafisz w myślach posłuchać głosu przyjaciela albo ulubionej piosenki? Wiele osób potrafi, niektóre nie. Ponieważ w języku angielskim nie było słowa na brak takiej wyobraźni słuchowej, Hinwar i Lambert zaproponowali w 2021 roku pojęcie „anauralia”.

W ich badaniu wyobraźnię słuchową mierzono kwestionariuszem (BAIS-V). Kto uzyskał średnio 2,0 lub mniej, był klasyfikowany jako osoba z anauralią. Do wyobraźni wzrokowej użyto wariantu kwestionariusza VVIQ (VVIQ-M) z tym samym progiem 2,0 dla afantazji (Hinwar i Lambert 2021).

• Pojęcie: Hinwar i Lambert 2021
• Badanie z udziałem 128 osób
• pomiar na podstawie samoopisu

Hinwar i Lambert przebadali 128 osób, w tym 34, które same określały się jako osoby z afantazją. Wielu uczestników zrekrutowano przez grupy o afantazji na Facebooku. Według klasyfikacji 29 osób nie miało wyobraźni słuchowej.

Związek

0,83

między wyobraźnią słuchową a wzrokową (korelacja Spearmana)

grupy z afantazją

82%

miało też anauralię

grupy z anauralią

97%

miało też afantazję

Oba zjawiska nie pokrywają się jednak całkowicie: w grupie z afantazją była jedna osoba z typową wyobraźnią słuchową, a w grupie bez wyobraźni słuchowej (29 osób) jedna osoba z typową wyobraźnią wzrokową. Słaba wyobraźnia wzrokowa i słuchowa mogą więc występować oddzielnie, choć najwyraźniej rzadko (Hinwar i Lambert 2021).

Co podają większe badania afantazji

• W pierwszym badaniu afantazji 10 z 21 uczestników stwierdziło, że dotyczy to wszystkich zmysłów wyobraźni (Zeman i in. 2015).
• W dużym badaniu kwestionariuszowym 54,2% uczestników z afantazją podało, że wyobraźnia jest słaba we wszystkich zmysłach. Wielu miało jednak wyobrażenia w innych zmysłach, najczęściej w słuchu (Zeman i in. 2020).
• Osoby z afantazją zgłaszały średnio wyraźnie słabszą wyobraźnię słuchową. Tylko 26,22% podało, że nie ma wyobrażeń w żadnym zmyśle (Dawes i in. 2020).

Anauralia oznacza brak wewnętrznego słyszenia w ogóle: dźwięków, muzyki, głosów. Wewnętrzny głos to coś węższego, mianowicie doświadczenie myślenia słowami jakiegoś języka. Dla braku takiej mowy wewnętrznej Nedergaard i Lupyan (2024) zaproponowali osobne pojęcie: anendofazja.

W ich badaniu osoby z niewielką mową wewnętrzną (46 osób) wypadały gorzej niż osoby z bogatą mową wewnętrzną (47 osób) w krótkotrwałym zapamiętywaniu słów i w ocenianiu rymów. Autorzy zauważają też, że we wcześniejszych badaniach wyobraźnię słuchową stosowano czasem jako zastępczą miarę mowy wewnętrznej (Nedergaard i Lupyan 2024).

Anauralia i anendofazja są więc definiowane osobno. Podczas naszych poszukiwań nie znaleźliśmy badania, które mierzyłoby oba zjawiska w tej samej grupie.

Proponowano, by dla braku wyobraźni w każdym zmyśle ukuć osobne pojęcie, np. „anauralia” dla braku „ucha umysłu”. Zeman (2024) uważa, że prościej jest pozostać przy utrwalonych pojęciach afantazja i hiperfantazja i w razie potrzeby je doprecyzować, np. jako „wzrokowa”, „słuchowa” lub „globalna”. „Afantazja słuchowa” byłaby wtedy innym słowem na anauralię.

• Badania opierają się wyłącznie na samoopisie własnych przeżyć wewnętrznych. Hinwar i Lambert sami wskazują to jako ograniczenie swojego i innych badań.
• 29 osób ze 128 to nie jest częstość w populacji: wielu uczestników pochodziło celowo z grup o afantazji.
• Jak anauralia wiąże się z brakiem wewnętrznego głosu: nie znaleźliśmy jeszcze badania na ten temat.